Peuters zijn 12 tot 15 maanden later zindelijk dan zestig jaar geleden. De absorberende wegwerpluiers die kinderen een nat gevoel besparen, zijn mogelijk een oorzaak. Door die luiers weten ouders ook niet meteen wanneer hun kind plast, waardoor het moeilijker is om het kind op het juiste moment op het potje te zetten. Alexandra Vermandel ontwikkelde, tijdens haar doctoraat aan de Universiteit Antwerpen, een kindvriendelijke trainingsmethode. Ze bevestigde in de wegwerpluier een kleefbare strip met urinegevoelige detector die geluid maakt zodra het kind plast. Ouders moedigen hun kind dan meteen aan om op het potje te plassen en geven een beloning als het lukt.
Vermandel stelde vast dat 80% van de kinderen in thuissituaties, met deze methode droog waren in vijf dagen tijd. In een kinderdagverblijf bleek de helft van de kinderen droog na drie weken. Voorwaarde blijft evenwel dat ouders en opvoeders tijd en energie steken in de zindelijkheidstraining en dat het kind er rijp voor is.
Nieuwe methode in zindelijkheidstraining
Het onderzoek van Vermandel toont aan dat de muziekluier een efficiënte trainingsmethode is die zowel in een thuissituatie als in een kinderdagverblijf goede resultaten oplevert in relatief korte tijd. Het is eigenlijk een bewustwordingstraining die bovendien niet te veel druk zet op het kind, de ouders of de opvoedsters. Vermandel benadrukt dat de muziekluier niet noodzakelijk voor alle ouders en opvoeders de beste methode is. Voor buitenshuis werkende ouders kan deze korte intensieve methode echter wel interessant zijn.
Welke methode de ouders ook kiezen, hun rol én die van het kind blijven cruciaal. Ouders moeten de wens koesteren om hun kind zindelijk te maken en moeten tijd en energie in de training willen steken. Het kind moet bovendien een bepaalde rijpheid vertonen en interesse hebben in het gebeuren.
Bewust worden en belonen
De muziekluier bestaat uit een kleefbare strip met urinegevoelige detector die in de wegwerpbare luier van het kind wordt geplaatst. Vanaf het moment dat het kind begint te plassen, produceert de muziekluier een duidelijk geluid dat een versterking geeft van een vol blaasgevoel zodat het kind zich er meer bewust van wordt. Er wordt van de ouders verwacht dat ze voortdurend in de buurt van het kind blijven, het aanmoedigen om zich naar het potje te begeven als de muziekluier afgaat en om verder te plassen op het potje. Als het kind aangepast plasgedrag (plassen op het potje, zelf naar het potje gaan, komen zeggen dat het moet plassen .) vertoont, wordt het beloond. Een duidelijke uitleg van het gebruik van de muziekluier (dit werd elke morgen door de ouders of opvoeders met een pop voorgedaan), inzet en een positieve aanpak van de ouders en opvoeders zijn hierbij nodig.
Tijdstip van zindelijkheid heeft grote gevolgen
Zindelijkheidstraining wordt in westerse landen steeds later gestart. Het is een tendens die de laatste zestig jaar duidelijk bleek. Kinderen bereiken blaas- en darmcontrole 12 tot 15 maanden later dan de kinderen die getraind werden in de jaren '50. Verschillende onderzoekers gaan ervan uit dat de oorzaken buiten het kind liggen. Een mogelijke oorzaak is het gebruik van absorberende wegwerpluiers (kinderen hebben een minder nat gevoel). Een andere verklaring is dat ouders minder tijd besteden aan zindelijkheidstraining, minder consequent en autoritair zijn, en vaak een meer liberale opvoedingsmethode hanteren dan vroeger. Verschillende onderzoekers halen ook aan dat ouders niet altijd goed kunnen inschatten wanneer hun kind rijp is om te starten met zindelijkheidstraining.
Als kinderen lang wegwerpluiers dragen, brengt dit een aantal mogelijke nadelen met zich mee, zowel voor het kind, de ouders als voor de samenleving.
Gemiddeld verbruikt elke baby zo'n 5000 wegwerpluiers voordat hij of zij zindelijk is. Wegwerpluiers maken 8,5 % uit van onze totale restafval. Niet alleen voor het milieu, maar ook financieel heeft dit dus duidelijke gevolgen. De kinderen zelf kunnen last krijgen van huidirritatie door het dragen van de luier, ondervinden soms nadeel van de grotere afhankelijkheid van de ouders of worden soms niet toegelaten tot een school zolang ze niet zindelijk zijn. Tot slot kan late zindelijkheidstraining bij peuters stress, frustratie en spanningen veroorzaken bij de ouders.