Bij alle hulp moet het belang van het kind en het gezin voorop staan. Professionals moeten de ruimte krijgen om kinderen, jongeren en hun ouders zo goed mogelijk te helpen. De bestuurlijke verantwoordelijkheden horen dichtbij de uitvoering te liggen. Niet méér veranderen dan nodig is. Dat is de visie van de Commissie Zorg om jeugd. Voorzitter van de Commissie Zorg om jeugd, René Paas, presenteerde tijdens het VNG-congres het rapport Van Klein naar Groot, een advies over de zorg om jeugd. Zorg om jeugd is eerder zien en sneller handelen, aldus René Paas, bij de overhandiging van het rapport aan Annemarie Jorritsma, voorzitter van de VNG.

Te vaak is de wereld van betrokken hulpverleners ook een wereld van gebrekkige samenwerking. Een wereld waarin gezinnen met problemen lang moeten wachten. Een wereld waarin problemen te laat worden herkend en gebrekkig worden aangepakt. Een wereld waarin hulverleners uit verschillende instellingen, met verschillende budgetten en taakopvattingen zo dicht mogelijk langs elkaar heen werken. Dat moet beter en het kan ook.

Om deze knelpunten in de zorg om jeugd op te lossen stelt de commissie voor:

• De huidige werkwijze te optimaliseren, waarbij hulpverleners meer ruimte te krijgen om te handelen en problemen aan te pakken, en kinderen daadwerkelijk te steunen en te helpen. Liefst ook daar waar kinderen zijn, zoals op consultatiebureaus, kinderopvang, scholen, centra voor jeugd en gezin.
• Zowel deskundigheid als gespecialiseerde zorg (jeugdhulpverlening, Jeugd-ggz en licht verstandelijk gehandicapten hulp) zonodig sneller in te zetten in het hulpproces. Voorgesteld wordt daarom (de vaak tijdrovende en kostbare) indicatietrajecten te vervangen door een verwijzing vanuit de eerste lijn. Dat er gespecialiseerde zorg nodig is moet worden onderbouwd, wat er nodig is, is aan de professionals. Hiermee vervalt de knip tussen de preventie en lichte vormen van hulp en de gespecialiseerde zorg en wordt de continuïteit beter gewaarborgd.

Andere bestuurlijke taakverdeling
Om dit bereiken is een andere bestuurlijke taakverdeling noodzakelijk. Voorgesteld wordt om alle vormen van ondersteuning en hulp op vrijwillige basis onder verantwoordelijkheid van gemeenten te brengen. Harmonisatie van de financiering van de drie soorten gespecialiseerde tweedelijns hulp is evenzeer wenselijk om een flexibele inzet van deze hulp mogelijk te maken.

Op termijn wil de commissie dat gemeenten ook verantwoordelijk worden voor de inkoop van de gespecialiseerde zorg, waarmee de inhoudelijke en financiële relatie tussen preventie, ondersteuning en lichte hulp en de specialistische hulp tot stand komt.

Een voldoende schaalgrootte, een duidelijke visie en bestuurlijke samenwerking zijn daarvoor noodzakelijk. Grote steden die al aan de voorwaarden voldoen kunnen er direct voor kiezen de eigen bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid en het bijbehorende risico te nemen ten aanzien van (de inkoop) van de specialistische zorg.

Begin dit jaar stelde VNG de commissie in met het oog op de discussie over de gewenste inrichting van de jeugdzorg en de bestuurlijke toedeling van verantwoordelijkheden, de evaluatie van de Wet op de jeugdzorg, de verkiezingsprogrammas van politieke partijen voor de raadsverkiezingen (2010) en Tweede Kamerverkiezingen (2011) en de kabinetsformatie (2011).
In reactie op het advies van de Commissie Zorg om jeugd organiseert de VNG in september 2009 een ledenraadpleging. In het najaar zal het VNG-bestuur een standpunt over het advies innemen.

Download
Download het advies van de Commissie Zorg voor Jeugd (PDF, 6 MB)