De richtlijn is opgesteld in opdracht van VWS zal op 26 januari tijdens het Nationaal Congres Kinderobesitas 2012 worden gepresenteerd.
Aantallen
Het aantal kinderen met overgewicht in Nederland neemt toe. Het aantal jongens met overgewicht is gestegen van 9% in 1997 tot 13% in 2009. Bij meisjes is eveneens een toename in overgewicht te zien, van 12% in 1997 tot 15% in 2009. Overgewicht ontstaat bovendien op steeds jongere leeftijd en komt vaker voor bij kinderen van Turkse (jongens 33% en meisjes 32%) en Marokkaanse afkomst (25% en 29%).
Problemen
Overgewicht en zeker obesitas kunnen tot ernstige gezondheidsproblemen leiden, zoals psychosociale problemen (pesten, depressie), gewrichtsproblemen, hypertensie, diabetes type 2, leververvetting en hart- en vaatziekten. Aangezien overgewicht op jonge leeftijd een relatie heeft met overgewicht en obesitas later kan met preventie, vroeg signaleren en interventie bij kinderen belangrijke gezondheidswinst voor later worden behaald.
Jeugdgezondheidszorg
De Jeugdgezondheidszorg ziet alle kinderen van 0-19 jaar op vaste momenten en is zo dé plek om overgewicht bij kinderen te signaleren en vervolgens te interveniëren. Daarin werkt men samen met de huisarts, kinderarts, leerkracht, diëtist, psycholoog, pedagoog en fysiotherapeut. Deze nieuwe richtlijn geeft prakische tips voor preventie van overgewicht vanaf de geboorte.
Enkele delen m.b.t. preventie voor 1 jaar
- borstvoeding (indien mogelijk ≥ 6 maanden)
- naast borstvoeding, geen extra kunstvoeding
- indien kunstvoeding, geen extra schepjes melkpoeder toevoegen
- geen vaste voeding voor 4-6 maanden
- geen gezoete bijvoeding of papjes
- bewegen in buikligging onder supervisie (slapen in rugligging)
Preventieadviezen voor alle leeftijden zijn o.a.
- stimuleren bewegen en buitenspelen (≥ 1 u/dag)
- zo min mogelijk zoete dranken gebruiken, vruchtensap aanlengen met water
- fastfood en tussendoortjes (frequentie en portie) beperken
- niet belonen of straffen met voeding
- eten op vaste tijden en elke dag ontbijten
- eten en televisie kijken niet combineren
- beperken van televisie kijken / computer gebruik (niet op slaapkamer)
Bloeddrukmeting
Door de overgewicht- en obesitas-epidemie wordt hypertensie in toenemende mate bij kinderen
gezien. Vier tot 13% van de kinderen met overgewicht en 11-28% van de kinderen met obesitas heeft
hypertensie. Daarom wordt geadviseerd, bij kinderen vanaf 5 jaar met overgewicht de bloeddruk (zie
lichamelijk onderzoek) te meten.
Status Richtlijn jan 2012
De JGZ-richtlijn overgewicht is voorgelegd aan de beroepsverenigingen in de JGZ (AJN, V&VN en NVDA) ter inhoudelijke accordering en aan de koepelorganisaties in de JGZ (GGD Nederland en ActiZ) ter randvoorwaardelijke accordering. Na accordering door deze JGZ-partijen wordt de richtlijn door het NCJ gepubliceerd via www.ncj.nl