Bij de geboorte krijgen alle Zweden een 10-cijferig identificatienummer toegewezen. Dit stelden Anders Hjern van het Centre fot Health Equity Studies (CHESS) in Stockholm en collega’s in staat sociale omstandigheden te koppelen aan voorschriften voor ADHD-medicatie verstrekt binnen het nationaal geboortecohort dat ongeveer 1,1 miljoen 6- tot 19-jarigen omvat.

Daarbij stelden zij niet alleen vast dat aan jongens driemaal zo vaak als aan meisjes ADHD-medicatie wordt voorgeschreven, maar ook dat er een verband blijkt te zijn met sociaal-economische factoren. Moeders met een geringe schoolopleiding hebben 130% zo vaak een kind met ADHD als beter opgeleide moeders. Kinderen van alleenstaande ouders krijgen de ADHD-medicatie 54% keer zo vaak als kinderen die in een gezin met 2 ouders opgroeien. Het feit dat een gezin sociale bijstand ontvangt, verhoogt de kans op ADHD-medicatie tot 135%.

33% ADHD gevallen toe te schrijven aan lage opleiding moeder
Volgens de berekening van de onderzoekers is 33% van alle ADHD-gevallen toe te schrijven aan de lage opleiding van de moeder. Nog eens 14% kan worden toegeschreven aan de factor ‘alleenstaande ouder’. De sociaal-economische factoren waren voor jongens en meisjes ongeveer even belangrijk.

De piek van medicatievoorschrijvingen bij ADHD ligt bij jongens tussen 11 en 15 jaar. Bij meisjes neemt het aantal voorschrijvingen geleidelijk toe vanaf het 8e jaar tot de leeftijd van 16 jaar.

Laag opgeleide moeders zijn ook in andere opzichten vaak sociaal achtergesteld, schrijven de auteurs: er is meer stress en de kinderen zijn vaker moeilijk opvoedbaar. Alleenstaande ouders ontbreekt het vaak aan tijd, geld en sociale steun. Bovendien zijn er niet zelden familieconflicten vanwege de scheiding en is er de afwezigheid van een opvoeder.

Het in kaart brengen van omgevingsfactoren die, naast erfelijkheid, bij de diagnose van ADHD een rol spelen, biedt volgens de onderzoekers een theoretische mogelijkheid tot preventie. Daarbij moet gedacht worden aan interventies die de omgang tussen ouder(s) en kind veranderen.

(bron: NTvG)